Matematik 4 – Çan

 

Şaşırır yabancı heyet!

Camiye girince. Bir bakarlar. Kubbenin altında bir japon. Ayaklarını kıbleye doğru uzatmış. Sırtüstü yatıyor… Heyetteki Türkler. Hemen uyarır. “Burası kutsal bir yer. Burada bu şekilde yatmak bizim inançlarımıza saygısızlıktır…” Ses yok! Farkederler ki. Japon bir şey duymuyor. Japon kendinden geçmiş vaziyette. Gözlerini kubbeden ayırmadan. Sayıklıyor

>> devam ediniz

Kubbelerin. Semavi bir görünümü. Ruhani bir etkisi olduğu. Çoğu kişi tarafından hissedilir. Bana da öyle gelir. İlahi bir duygu yaratır kubbeler. Gökyüzüne uzanan bir el. Gökyüzüne açılan bir geçit gibidir. Öte yandan. Kubbelere bakınca. Bir matematiği olduğunu da görürüz.… Bir fonksiyonu. Bir denklemi vardır kubbelerin… Konu. Nereden düştü aklıma? Bağlayayım. Bu salgın günlerinde. Matematik diyoruz. Denklem diyoruz. Fonksiyon diyoruz ya.! Bunları deyip de.. O ünlü eğriden söz etmeden geçemezdik.

Nedir o eğri? O bilinen eğri. “Çan eğrisi”! Kiliselerde var ya! O çan işte. Farketmez. Alplerde dolaşan. Büyükbaşların. Boyunlarında da var. Sonuç olarak çan! Çalınır. Ses çıkarır. Çan’ın şekline bakın. Onun profili! Hani şu. Önce yavaş yavaş. Sonrasında hızla yükselen. Ama bir noktada. Yükselmesi yavaşlayıp. “Pik(?)” yapan. Ardından da. Yükseldiği hıza yakın. Alçalmaya başlayan. Ve nihayet. Yavaş yavaş alçalıp. Neredeyse sıfırlanan… O eğri işte! Çiziktirmesi anlatmasından daha kolay. Bakın bir çan’a yandan. Görürsünüz. İşte O! Çan eğrisi..

Ama aslında. Adı bu değil. Matematik dilinde. Ona “Normal dağılım” derler. Doğa ve insan davranışlarının genelinin. Mesela insanların. Boy değerlerinin. Bu dağılıma uyması nedeniyle… Ammaa! Öte yandan. Bir sıkıntı var. Düşününce. Dünyadaki hal ve duruma. Malum şartlara da bakınca. Ayrışmaları. Kutuplaşmaları görünce. Çan’ a benzemesi tehlikeli. Ne de olsa bir semboldür çan. Bir görüntüdür. Bir imajdır. Algı yaratır. Bir anlam verebilir bazıları. Tehlikeli bir anlam. Ne olur, ne olmaz! Dikkat gerekir… Kimileri. Biliyorum. Eminim. Bunu ağzına bile almak istemeyecektir. “Ne işimiz var bizim! Çan’la man’la”! Zaten almıyorlar da. Bu salgın tablosunda. Üç beş sayının yanında. Her tür şiirsel. Motto’lar. Sözcükler dizisi var! Çan yok! İyi ki de yok!

Ama yine de. Eğer. Bir sembol kullanılması istenirse. Bir tedbir olarak. Belki de bazıları buna. Çan yerine. “Kubbe” eğrisi diyebilir. Çok da yanlış olmaz. Hem o zaman. Biraz daha “yerli” olur. Diye düşünülebilir! Daha kolay söylenir. Daha sık tekrarlanır. Çan yerine kubbe. Sonuç olarak. Anlamları. Çoook farklı olsa da. İkisinin de biçimi. Yaklaşık. Ama unutmayın. “Yaklaşık olarak”! Aynı! Önce yükseliyor. Sonrasında da inişe geçiyor.. Gerçi. Önce yükselip. Sonra da inen. Sonsuz sayıda fonksiyon var. Her birinin de. Farklı farklı denklemleri.. Ama farketmez! Benziyor nasılsa. “Kubbe deriz. Kubbe olur!” Sonrası kolay.. Gerçeğin ne önemi kaldı ki!

Önemli olan Algı! Önemli olan İmaj! Bu çağda. İşler böyle yürüyor. Neyin ne olduğu değil! Neyin nasıl göründüğü. Nasıl gösterildiği önemli! Görüntüler dünyasındayız. Gerçekler değil! Önemli olan imaj! “İmaj” deyip de geçmeyin. Fransız yazar ve düşünür Baudrillard. İmajların farklı işlevler gördüğünü söyler. Baudrillard’a göre. Algı imajları. Yalnızca gerçeği değil. Gerçeğin yokluğunu da gizleyebilir. Ötesi de var… İmajlar. Nihayetinde. “Gerçeğin. Gerçeklikle hiç bir ilişkisi olmadığını” bile. Zihinlere yerleştirir.  Yaşadık. Gördük. Yaşıyoruz! Görüyoruz! Yani, yalan söyleyene. “Yalancı” deyip geçilemez! Bilim buna da çalışıyor! Araştırma üstüne araştırmalar yapılıyor. Tüketimde. Savaşlarda. Politikada … Her alanda. Gerçekleri bulandırıp. Beyinleri baştan çıkarmak. Gerçekleri uzaklaştırıp. Yalanları gerçek yapmak için… Projeler yapılıp duruyor. Bugünün bilimi bu! Yalanın bilimi var artık! Yalancı bunu biliyor!…

Demem o ki. Özetle. Çan eğrisi yerine. Kubbe eğrisi denebilir. Öncesi hazırlanır. Sonrası kurgulanır. Konuşa konuşa. Göstere göstere. Ve sonunda. Çan. Kubbe yapılır yani!

Kubbe dedim de. Bak! Şimdi hatırladım. Kubbenin altında bir japon vardı! Yere uzanmış.  Büyülenmiş gibi. Kubbeye bakıyordu. O japona ne oldu orada?..

Devamı gelecek >>

Önceki yazı: Matematik 3 – Eşekler

İzleyen yazı: Matematik 5- Kubbe

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s